De nieuwe Machineverordening, helder uitgelegd

Belangrijke data

1. 29-06-2023Publicatie van Verordening (EU) 2023/1230 in het Publicatieblad van de EU (L 165).
2. 20-01-2024De regels voor aangemelde instanties zijn van toepassing.
3. 20-10-2026Termijn voor de lidstaten om hun sanctieregels aan de Commissie te melden.
4. 20-01-2027De Verordening is algemeen van toepassing. Richtlijn 2006/42/EG wordt ingetrokken.

De begrippen die u nodig heeft

De begrippen zijn in eenvoudige taal samengevat. Voor de juridische definities geldt de officiële tekst.

Machine en niet voltooide machine

Een niet voltooide machine kan op zichzelf geen bepaalde toepassing uitvoeren en wordt in een machine ingebouwd: ze krijgt een inbouwverklaring en montage-instructies in plaats van een conformiteitsverklaring.

Fabrikant

Wie de machine ontwerpt en bouwt, of laat ontwerpen en bouwen, en onder eigen naam of merk in de handel brengt. Verantwoordelijk voor conformiteit en documentatie.

In de handel brengen

Het voor het eerst op de EU-markt aanbieden van de afzonderlijke machine. Het gaat om de datum van elk serienummer, niet van het model.

Oorspronkelijke gebruiksaanwijzing en vertalingen

De door de fabrikant opgestelde of gecontroleerde gebruiksaanwijzing is de oorspronkelijke. Versies in andere talen zijn vertalingen en moeten als zodanig worden aangeduid.

EU-conformiteitsverklaring

Het document waarin de fabrikant verklaart dat de machine aan de geldende eisen voldoet. Vanaf 20-01-2027 verwijst ze naar de Verordening en niet meer naar de Richtlijn.

Substantiële wijziging

Een niet door de fabrikant voorziene fysieke of digitale wijziging die de veiligheid raakt. Wie ze uitvoert, kan als fabrikant worden beschouwd, met alle plichten. Dat geldt ook voor integrators en retrofit.

Technisch dossier

De documentatie die de conformiteit aantoont. Ze moet worden bewaard en ter beschikking van de autoriteiten blijven gedurende de termijn uit de Verordening.

Gebruiksaanwijzing en verklaring in digitale vorm

Volgens de geraadpleegde bronnen staat de Verordening digitale levering van de gebruiksaanwijzing toe onder deze voorwaarden:

1. Digitale levering is een keuze van de fabrikant, geen plicht.
2. Op de machine, de verpakking of een begeleidend document moet staan hoe de digitale gebruiksaanwijzing te openen is, bijvoorbeeld met een QR-code of een webadres.
3. Het formaat moet downloaden, opslaan en printen mogelijk maken.
4. De gebruiksaanwijzing moet online beschikbaar blijven voor de verwachte levensduur van de machine en in elk geval minstens 10 jaar na het in de handel brengen.
5. Vraagt de koper erom bij de aankoop, dan moet de gebruiksaanwijzing binnen een maand gratis op papier worden geleverd.
6. Is gebruik door niet-professionele gebruikers te voorzien, dan moet de essentiële veiligheidsinformatie hoe dan ook op papier worden meegeleverd.
7. Ook de EU-conformiteitsverklaring mag digitaal worden geleverd.

De taal van de gebruiksaanwijzing bepaalt elk land waar de machine wordt aangeboden: zie de landentabel hieronder.

Wat er verder verandert

• Bescherming tegen corruptie: de machine moet beschermd zijn tegen onbedoelde of opzettelijke aanvallen via software en verbindingen.
• Veiligheidsgerelateerde besturingssystemen, software inbegrepen, moeten zo zijn ontworpen dat ze veilig blijven.
• Machines met zelfontwikkelend gedrag (machine learning) moeten vastgelegde grenzen hebben, en bepaalde veiligheidscomponenten van die soort vereisen een aangemelde instantie.
• De Verordening is al één keer gewijzigd om de regels voor machines met AI af te stemmen op de AI-verordening.

Per land

De stand van de nationale regels in oktober 2026. Elk nationaal gegeven moet aan de officiële tekst worden getoetst voordat u erop vertrouwt.

Wat te doen vóór 20 januari 2027

Een startlijst voor de technische dienst, aan te passen met uw adviseur:

1. Inventariseer de modellen en varianten die u vanaf 20 januari 2027 in de handel brengt, met de talen van de doelmarkten.
2. Controleer met uw adviseur de nieuwe of gewijzigde essentiële veiligheids- en gezondheidseisen, ook die voor software, besturingssystemen en bescherming tegen manipulatie.
3. Ga na of een machine onder de categorieën valt die een aangemelde instantie vereisen.
4. Werk uw sjablonen voor de EU-conformiteitsverklaring en de inbouwverklaring bij met de verwijzing naar de Verordening.
5. Herzie de handleidingen: opbouw, waarschuwingen, talen en het onderscheid tussen oorspronkelijke gebruiksaanwijzing en vertalingen.
6. Beslis of u overstapt op digitale gebruiksaanwijzingen. Zo ja, regel de toegang vanaf de machine, een archief van minstens 10 jaar en papieren exemplaren binnen een maand.
7. Leg per serienummer de datum van in de handel brengen, de configuratie en de versie van handleiding en veiligheidssoftware vast.
8. Zorg dat u de documentatie snel kunt overhandigen als de autoriteiten erom vragen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• EUR-Lex: Verordening (EU) 2023/1230 betreffende machines