Wat er verandert ten opzichte van de Machinerichtlijn
Tot en met 19 januari 2027 volgen machines die in de handel worden gebracht Richtlijn 2006/42/EG, die een papieren gebruiksaanwijzing voorschrijft. Vanaf 20 januari 2027 geldt Verordening (EU) 2023/1230, die de mogelijkheid invoert om de gebruiksaanwijzing digitaal te leveren.
Het is een mogelijkheid, geen verplichting. Wie liever bij de gedrukte handleiding blijft, kan dat doen. Wie overstapt op digitaal, moet daarentegen een aantal zaken regelen die bij papier niet nodig waren: toegang via de machine, online bewaring gedurende vele jaren en de afhandeling van verzoeken om een papieren exemplaar.
De voorwaarden voor een digitale gebruiksaanwijzing
Volgens de geraadpleegde bronnen zijn de belangrijkste voorwaarden:
- op de machine, de verpakking of een begeleidend document moet staan hoe men toegang krijgt tot de digitale gebruiksaanwijzing, bijvoorbeeld met een QR-code of een webadres;
- het formaat moet het mogelijk maken de gebruiksaanwijzing te downloaden, op te slaan en te printen;
- de gebruiksaanwijzing moet online toegankelijk blijven gedurende de verwachte levensduur van de machine en in elk geval ten minste 10 jaar na het in de handel brengen;
- vraagt de koper er bij aankoop om op papier, dan moet ze binnen een maand gratis worden geleverd;
- kan de machine worden gebruikt door niet-professionele gebruikers, dan moet de essentiële veiligheidsinformatie hoe dan ook op papier worden meegeleverd.
Controleer vóór u uw proces aanpast de exacte voorwaarden in de officiële tekst van de Verordening op EUR-Lex en met uw CE-adviseur.
De talen van de gebruiksaanwijzing
Digitaal verandert niets aan de taalregel: de gebruiksaanwijzing moet worden geleverd in de talen die het land vereist waar de machine wordt aangeboden. Elk land legt dat vast in zijn nationale regels: zie de landenpagina's van onze gids over de Verordening.
Digitaal maakt het wel eenvoudiger om alle talen op dezelfde pagina aan te bieden en een vertaling bij te werken zonder de handleiding opnieuw te drukken.
Waar het makkelijk misgaat
- De link die niet meer werkt. Een QR-code die naar de bedrijfswebsite verwijst, breekt bij het eerste herontwerp. U hebt een stabiel adres nodig dat is ontworpen om ten minste 10 jaar mee te gaan.
- De verkeerde versie. De pagina moet de gebruiksaanwijzing tonen die geldt voor dat serienummer en die configuratie, niet de nieuwste versie van de algemene handleiding.
- Vergeten papieren exemplaren. Een verzoek dat per e-mail binnenkomt en in iemands inbox verdwijnt, laat de termijn van een maand verstrijken.
- Geen spoor. Bij een geschil wilt u kunnen aantonen welke versie voor dat serienummer was gepubliceerd en op welke datum.
Hoe u het in de praktijk regelt
- Bepaal welke modellen overstappen op digitaal en welke op papier blijven, bijvoorbeeld waar niet-professionele gebruikers te verwachten zijn.
- Kies een stabiel adres voor de gebruiksaanwijzing en zet het op de typeplaat of op een label ernaast, met een QR-code die een gewone telefoon kan lezen.
- Koppel elke QR-code aan het individuele serienummer, zodat de pagina de handleiding in de juiste versie en configuratie toont.
- Richt een kanaal in voor verzoeken om een papieren exemplaar, met een bewaakte termijn.
- Publiceer versies die na publicatie niet meer kunnen worden gewijzigd en bewaar de geschiedenis.
TARGA doet dit per serienummer: openbare pagina met QR-code, PDF's per taal om te downloaden, papieren verzoeken met termijn en herinneringen, onveranderlijke versies en een archief van ten minste 10 jaar.
Veelgestelde vragen
Is een digitale gebruiksaanwijzing verplicht vanaf 20 januari 2027?
Nee. Verordening (EU) 2023/1230 staat digitale levering toe, maar schrijft die niet voor. De fabrikant kan de gebruiksaanwijzing op papier blijven leveren.
Hoe lang moet de digitale gebruiksaanwijzing online blijven?
Volgens de geraadpleegde bronnen gedurende de verwachte levensduur van de machine en in elk geval ten minste 10 jaar na het in de handel brengen.
Wat als de klant de handleiding op papier wil?
Als hij daar bij aankoop om vraagt, moet de fabrikant haar binnen een maand gratis leveren.
Is een QR-code op de typeplaat genoeg?
De QR-code of het webadres geeft aan hoe men toegang krijgt tot de gebruiksaanwijzing. Ze moeten de hele bewaartermijn blijven werken en leiden naar een gebruiksaanwijzing die kan worden gedownload en geprint.